Πριμ 1,5% στο ΑΕΠ θα δώσει το άνοιγμα 13 επαγγελμάτων

Ποσο κοστιζουν οι «κλειστοί» κλάδοι και ποια η επιβάρυνση για κάθε νοικοκυριό

Του Λεωνιδα Στεργιου /' Lstergiou@kathimerini.gr

Με ακρίβεια, ανεργία και χαμηλή ποιότητα υπηρεσιών πληρώνουν οι Ελληνες τα περίπου 70 κλειστά επαγγέλματα στη χώρα μας. Σύμφωνα με μελέτη του ΚΕΠΕ και της CopenhageEconomics, μόνο η απελευθέρωση 13 κλάδων στον τομέα των υπηρεσιών πριμοδοτεί το ΑΕΠ κατά περίπου μιάμιση ποσοστιαία μονάδα, αυξάνει άμεσα τους πραγματικούς μισθούς κατά 0,4%, ενισχύει το επίπεδο ευημερίας (κατανάλωση) κατά 0,3%, ενώ μακροπρόθεσμα μπορεί να μειώσει το κόστος των υπηρεσιών έως 10,5%. Δηλαδή, τα κλειστά επαγγέλματα στην Ελλάδα κοστίζουν κάθε χρόνο 4 δισ. ευρώ που αναλογεί σε περίπου 1.000 ευρώ τον χρόνο για κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Τόση είναι και η επιβάρυνση από το περιττό κόστος της γραφειοκρατίας, σύμφωνα με υπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εξάλλου μόνο το κόστος από τα κλειστά επαγγέλματα τις μεταφορές υπολογίζεται από το ΙΟΒΕ σε 0,7 έως 1,5 δισ. ευρώ.

Ακόμα πιο τραγική ήταν η διαπίστωση του ΚΕΠΕ (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών) σχετικά με τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η απελευθέρωση στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος, την ποιότητα των υπηρεσιών προς τους καταναλωτές, αλλά και στα συμφέροντα των προστατευόμενων επαγγελματικών ομάδων: «Η χώρα μας δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών-μελών που είναι πιθανόν να υποστούν τις συγκριτικά βαρύτερες συνέπειες από την άποψη αυτή. Αυτό διότι σε σύγκριση με αρκετές άλλες χώρες-μέλη της Ε.Ε., ούτε τα επίπεδα των προσφερόμενων υπηρεσιών από άποψη ποιότητας είναι τα υψηλότερα στη χώρα μας, ούτε η αποτελεσματικότητα του ισχύοντος συστήματος προστασίας του δημοσίου συμφέροντος η υψηλότερη, αλλά ούτε και η περιοριστικότητα και η αυστηρότητά του, σε σύγκριση με το καθεστώς που θεσπίζεται με την προτεινόμενη Οδηγία, η μεγαλύτερη»...

Σύμφωνα με υπολογισμούς της διεθνούς εταιρείας οικονομικών μελετών CopenhageEconomics, την οποία επικαλείται και το ΚΕΠΕ, το υπολογιζόμενο κόστος από τα υφιστάμενα εμπόδια στην Ελλάδα είναι υψηλότερο από τις άλλες χώρες, αλλά μικρό για όλους τους άλλους τομείς πλην των ρυθμιζόμενων (λογιστικών) υπηρεσιών.

Τα συνολικά άμεσα απoτελέσματα για τη χώρα μας εκτιμώνται σε αύξηση του επιπέδου ευημερίας (κατανάλωση) κατά 0,3% έναντι 0,6% κατά μέσο όρο στην Ε.Ε.-25, αύξηση των πραγματικών μισθών κατά 0,4% (όπως και στην Ε.Ε.-25), αύξηση της απόδοσης κεφαλαίoυ κατά 0,9% (έναντι 1,1% στην Ε.Ε.-25) και αύξηση της συνολικής απασχόλησης κατά 0,2% (έναντι 0,3% στην Ε.Ε.-25). Αντίστοιχα, στους κλάδους τωv υπηρεσιώv αναμένεται αύξηση της απασχόλησης κατά 0,5% και της πρoστιθέμεvης αξίας κατά 1,1%, όπως και στην Ε.Ε.-25 κατά μέσο όρο. Η Αυστρία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία είναι οι χώρες με τις μεγαλύτερες αναμενόμενες θετικές επιδράσεις.

Τα μακρoχρόvια απoτελέσματα για τη χώρα μας εκτιμώνται σε αύξηση του επιπέδου ευημερίας (κατανάλωση) κατά 0,4% έναντι 0,7% κατά μέσο όρο στην Ε.Ε.-25, αύξηση των πραγματικών μισθών κατά 0,3% (0,4% στην Ε.Ε.-25), αύξηση της απόδοσης κεφαλαίoυ κατά 0,9% (1,1% στην Ε.Ε.-25) και αύξηση της συνολικής απασχόλησης κατά 0,2% (0,3% στην Ε.Ε.-25). Για τους κλάδους τωv υπηρεσιώv προβλέπεται για τη χώρα μας αύξηση της απασχόλησης και της πρoστιθέμεvης αξίας στο ίδιο επίπεδο με το μέσο όρο της Ε.Ε.-25 (κατά 0,5% και 1,1% αντίστοιχα).

Αντίστοιχες είναι οι εκτιμήσεις της πρόσφατης έρευνας του ΙΟΒΕ που υπολογίζει το όφελος από την απελευθέρωση των οδικών μεταφορών στην Ελλάδα και τις θετικές συνέπειες στο κόστος των κομίστρων, την απασχόληση και την παραγωγικότητα.

Στην εποχή του Μεσοπολέμου και ειδικότερα στη δεκαετία του '30 «χάνεται» η καθιέρωση και στην Ελλάδα του θεσμού των «κλειστών επαγγελμάτων». Είχε προηγηθεί η εμφάνισή του στην Ευρώπη, ήδη από την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης, με τη μορφή των συντεχνιών. Η τάση αυτή έγινε πιο μαζική στη δεκαετία του '20, όταν τα κράτη φοβήθηκαν ότι η εισαγωγή του αυτοκινήτου θα μείωνε το έργο των σιδηροδρόμων. Γι' αυτό εισήγαγαν περιορισμούς στον αριθμό των αδειών για αυτοκίνητα και αυτοκινούμενα μεταφορικά μέσα εν γένει. Στη χώρα μας, στην κατηγορία αυτή εντάχθηκαν οι ιδιοκτήτες ζώων («κιρατζήδες»), που χρησιμοποιούνταν για την άσκηση του μεταφορικού έργου. Το 1923, επί πρωθυπουργίας Στυλιανού Γονατά (φωτο), εμφανίζονται στην Ελλάδα κι άλλα κλειστά επαγγέλματα, όπως των μηχανικών, ενώ μεταπολεμικά έχουμε την προσθήκη στη σχετική λίστα των αναπήρων πολέμου, οι οποίοι εξασφάλισαν άδειες περιπτέρων. Οσο περνούσε ο καιρός ολοένα και αυξάνονταν οι επαγγελματικοί κλάδοι που αποκτούσαν τον χαρακτήρα του «κλειστού επαγγέλματος». Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των αδειών για τις λαϊκές αγορές και των Δ.Χ. φορτηγών, οι άδειες των οποίων εκδίδονταν, έως το 1967, με τη διαδικασία προσωπικής έγκρισης από τον αρμόδιο υπουργό. Το 1971 μπορούσε οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος να αποκτήσει φορτηγό Δ.Χ. αρκεί να είχε μεταφορική άδεια. Η περίοδος απελευθέρωσης διήρκεσε τρία χρόνια. Οι τελευταίες άδειες που εκδόθηκαν στη χώρα μας χρονολογούνται από το 1986, όταν δόθηκαν σε Ελληνες από το Ζαΐρ που ήρθαν στη χώρα. Εκτοτε ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση, με τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο (φωτο), ως υπουργό Εμπορίου, να αλλάζει τη μορφή του επαγγέλματος των αρτοποιών.

- Links. Οι σχετικές μελέτες των ΚΕΠΕ, ΙΟΒΕ και Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και για το κόστος των διοικητικών βαρών σε Ελλάδα και Ε.Ε. είναι διαθέσιμες στη διεύθυνση www.kathimerini.gr/Links