The New York Times

Σ το πλαίσιο της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου και μιας σειράς άλλων διεθνών αθλητικών συναντήσεων, κάποιες αμερικανικές εταιρείες βοηθούν την κυβέρνηση της Κίνας στον σχεδιασμό και την εγκατάσταση ενός από τα πληρέστερα συστήματα δημόσιας παρακολούθησης υψηλής τεχνολογίας στον κόσμο. Μαθαίνοντας για τις συναλλαγές αυτές, οι επικριτές των επιδόσεων της Κίνας στα ανθρώπινα δικαιώματα επισήμαναν ότι οι εταιρείες παραβιάζουν το πνεύμα του νόμου περί κυρώσεων που είχε ψηφίσει το Κογκρέσο μετά τη σφαγή στην πλατεία Τιενανμέν. Ωστόσο, το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου απαντά ότι τα εξελιγμένα συστήματα που εγκαθιστούν εταιρείες όπως οι Honeywell, General Electric, United Technologies και ΙΒΜ δεν παραβιάζουν την απαγόρευση παρέχοντας στην Κίνα «όργανα ή εξοπλισμό ελέγχου ή εντοπισμού του εγκλήματος». Παρ’ όλα αυτά, το υπουργείο ξεκίνησε 45ήμερη αναθεώρηση των πολιτικών του στην πώληση εξοπλισμού ελέγχου του εγκλήματος στη χώρα αυτή.

Με τόσους αθλητές και θεατές που καταφθάνουν απ’ όλο τον κόσμο, κάθε χώρα που φιλοξενεί Ολυμπιακούς Αγώνες προσπαθεί να εγκαταστήσει το καλύτερο σύστημα ασφάλειας. Δεδομένης της τεράστιας δυναμικής της κινεζικής οικονομίας, οι εταιρείες εύλογα ανυπομονούν να αποκτήσουν πρόσβαση εκεί. Και οι Αγώνες προσφέρουν την ιδανική ευκαιρία.

Ωστόσο, το κινεζικό καθεστώς, το πλέον απολυταρχικό από όσα φιλοξένησαν Ολυμπιάδα μετά τη Σοβιετική Ενωση, το 1980, παρουσιάζει και ιδιαίτερες προκλήσεις. Πολύ καιρό αφότου αποχωρήσουν οι επισκέπτες, υποστηρίζουν οι ειδικοί, ο εξοπλισμός παρακολούθησης που θα αφήσουν πίσω οι δυτικές εταιρείες θα δώσει στις Αρχές νέα εργαλεία εντοπισμού όχι μόνο εγκληματιών, αλλά και αντιφρονούντων. Απόδειξη γι’ αυτό είναι το φθινοπωρινό τεύχος του περιοδικού που εκδίδει το υπουργείο Δημόσιας Ασφάλειας της Κίνας, όπου χώροι θρησκευτικής λατρείας και Internet καφέ καταγράφονται ως σημεία εγκατάστασης νέων καμερών.

Αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου υποστήριξε ότι η αρμόδια υπηρεσία αναθεωρεί ολόκληρο τον κατάλογο των απαγορευμένων εξαγωγών, μεταξύ των οποίων ο στρατιωτικός εξοπλισμός, παρότι η πώληση εξοπλισμού ελέγχου του εγκλήματος στην Κίνα εξετάζεται χωριστά, με συνοπτικές διαδικασίες. Ερωτηθείς αν ο εξοπλισμός που περιγράφεται ως εμπορικός από δυτικούς κατασκευαστές θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στον έλεγχο του εγκλήματος, ο αξιωματούχος απάντησε απλώς ότι «μπορεί να υπάρξουν χρήστες του στην Κίνα που να εφεύρουν εφαρμογές του στην επιβολή του νόμου». Οσο για τις πολυεθνικές, διστάζουν να μιλήσουν για τις πωλήσεις τους στις δυνάμεις ασφαλείας της Κίνας, υποστηρίζουν όμως ότι έχουν πράξει παν αναγκαίο για να συμμορφωθούν με τη σχετική νομοθεσία.

Η ενημέρωση δεν είναι εύκολη, όμως συνεντεύξεις με ειδικούς θεμάτων ασφαλείας και στελέχη στην Ασία και τις ΗΠΑ αποκαλύπτουν άγνωστες λεπτομέρειες για τα συστήματα που παρέχουν οι αμερικανικές εταιρείες. Η Honeywell έχει ήδη αρχίσει να βοηθά την αστυνομία να εγκαταστήσει περίπλοκο σύστημα υπολογιστών για την ανάλυση δεδομένων από κάμερες εσωτερικού και εξωτερικού χώρου στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του Πεκίνου, όπου βρίσκονται πολλές ολυμπιακές τοποθεσίες. Πληρέστερα συστήματα επεξεργάζεται για τη Σαγκάη, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Εκθεσης «World Expo» του 2010. Η General Electric πώλησε στις κινεζικές αρχές το πανίσχυρο σύστημα Visio Wave, που επιτρέπει στους αξιωματούχους της ασφάλειας να ελέγχουν ταυτόχρονα χιλιάδες βιντεοκάμερες και αυτομάτως τους ενημερώνει για ύποπτα ή ταχέως κινούμενα αντικείμενα, όπως ανθρώπους που τρέχουν. Παρόμοιο σύστημα εγκαθιστά η ΙΒΜ στο Πεκίνο. Η United Technologies έστειλε στο Γκουανγκζού -τη μεγαλύτερη μητρόπολη της νοτιοανατολικής Κίνας- τρία άτομα από τη θυγατρική της στο Ρότσεστερ για να προσαρμόσουν δίκτυο 2.000 καμερών σε μια και μόνη μεγάλη γειτονιά, πρώτο βήμα για τη δημιουργία δικτύου 250.000 καμερών που θα εγκατασταθούν σε όλη την πόλη πριν από τους Ασιατικούς Αγώνες του 2010.

Το υπουργείο Εμπορίου επιμένει πως απαγορεύει τις εξαγωγές των οποίων η μοναδική χρήση αφορά την επιβολή του νόμου, όπως ο εξοπλισμός ανίχνευσης δακτυλικών αποτυπωμάτων σε τόπους εγκλήματος. Αλλωστε, εφόσον οι πολυεθνικές ήδη κατασκευάζουν συστήματα ασφαλείας στην Κίνα, οι κανόνες που διέπουν τις εξαγωγές είναι ανίσχυροι.

Το ζήτημα είναι πως, αν δεν πωλήσουν οι αμερικανικές εταιρείες συστήματα ασφαλείας στην Κίνα, θα το κάνουν οι ίδιοι οι Κινέζοι: στο φετινό συνέδριο για θέματα εξοπλισμού ασφαλείας στο Σενζέν, ήταν παρόντες εκπρόσωποι αμερικανικών εταιρειών.

Ομως, περίπου 800 από τους 1.000 εκθέτες ήταν Κινέζοι. Σύμφωνα με πρώην αξιωματούχο της αστυνομίας του Χονγκ Κονγκ, η Κίνα είναι πολύ πιθανό να αναδυθεί μετά τους Ολυμπιακούς με εξαιρετικές δυνατότητες στην παρακολούθηση. «Σίγουρα παίρνουν ό,τι καλύτερο», παραδέχεται ο ίδιος αξιωματούχος. «Αφενός γιατί πληρώνουν, αφετέρου γιατί, ανεξαρτήτως της διπλωματίας, οι ΗΠΑ θέλουν να είναι ο προμηθευτής των Ολυμπιακών Αγώνων».

Η ενίσχυση της Αναπτυξιακής Τράπεζας της Κίνας από το κρατικό επενδυτικό κεφάλαιο της χώρας με 20 δισ. δολάρια αποφασίστηκε την τελευταία ημέρα του 2007 στο Πεκίνο. Η Αναπτυξιακή Τράπεζα, που έχει ενισχυμένο ρόλο στην άσκηση οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής στην Κίνα, θα ενισχύσει τα κεφάλαιά της και με αυτό τον τρόπο θα συμβάλει στην αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος, που αποτελεί στόχο της τελευταίας δεκαετίας.

Το κρατικό επενδυτικό κεφάλαιο της Κίνας (China Investment) που αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο στην Ασία με υπό διαχείριση κεφάλαια 200 δισ. δολ. ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο, όταν το πλεόνασμα του ισοζυγίου της χώρας διαμορφώθηκε σε επίπεδο ρεκόρ και τα συναλλαγματικά διαθέσιμα στο 1,43 τρισ. δολ. Τον Μάιο επένδυσε 3 δισ. δολάρια αγοράζοντας το 9,4% του αμερικανικού επενδυτικού ομίλου Blackstone. Τον Δεκέμβριο επένδυσε πάνω από 5 δισ. δολάρια αγοράζοντας ποσοστό της δεύτερης μεγαλύτερης αμερικανικής τράπεζας, της Morgan Stanley, ύστερα από τη διαγραφή ζημιών ύψους 9,4 δισ. δολαρίων λόγω subprime. Επίσης, η Αγροτική Τράπεζα της Κίνας θα δεχθεί ενίσχυση από το κρατικό επενδυτικό κεφάλαιο, ύψους 47 δισ. δολαρίων. Η Αγροτική Τράπεζα της Κίνας πρόκειται να διαγράψει 100 δισ. δολάρια επισφαλή δάνεια. Σημειώνεται ότι η Κίνα την τελευταία δεκαετία έχει επενδύσει περισσότερα από 500 δισ. δολάρια για την αναδιάρθρωση του τραπεζικού της συστήματος.

Τέλος, ανακοινώθηκε ότι στο επόμενο διάστημα οι αρμόδιες αρχές της Κίνας θα υπογράψουν σχετική απόφαση που θα επιτρέπει ξένες επιχειρήσεις και τράπεζες να συμμετέχουν στη δημιουργία κοινών επιχειρήσεων (venture capital) ακόμα και στον χρηματοπιστωτικό τομέα με κινεζικές εταιρείες. Στο νέο σχήμα οι ξένες επιχειρήσεις θα μπορούν να συμμετέχουν μέχρι και 33% του μετοχικού κεφαλαίου.