International Herald Tribune

Την τελευταία δεκαετία και πλέον, οι Fannie Mae και Freddie Mac, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που κινούν τα νήματα στην αμερικανική αγορά στέγης, προσελκύουν ξένους επενδυτές για έναν απλό λόγο. Τα ομόλογα που εκδίδουν χαίρουν ιδίου κύρους με εκείνα του αμερικανικού δημοσίου, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερες αποδόσεις.

Η στρατηγική αυτή απέφερε, πράγματι, τα επιθυμητά αποτελέσματα. Σχεδόν το ένα πέμπτο των ομολόγων Fannie, Freddie και κάποιων ημικρατικών φορέων, συνολικής αξίας 1,5 τρισ. δολαρίων, διατηρούνταν σε χαρτοφυλάκια ξένων επενδυτών μέχρι τα τέλη Μαρτίου.

Ουσιαστικά, το ένα δέκατο της αγοράς στεγαστικών δανείων των ΗΠΑ ήταν απορροφημένο από θεσμικούς επενδυτές και κυβερνήσεις του εξωτερικού. Σήμερα, με την αξιοπιστία των δύο ιδρυμάτων τίθεται υπό αμφισβήτηση, ενώ οι ξένοι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, επιδιώκοντας να προσδιορίσουν την αξία των τοποθετήσεών τους. Οπως επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές, η εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών στις αμερικανικές αγορές, τα επιτόκια και η ισχύς του δολαρίου θα εξαρτηθούν από τα μέτρα της κυβέρνησης για τη διάσωση των Freddie και Fannie.

«Εδώ τίθεται σε δοκιμασία η πιστωτική ποιότητα μιας ολόκληρης κυβέρνησης, της αμερικανικής», δήλωσε ο Ρότσαρντ Χόφμαν της Credit Sights, μιας εταιρείας αναλύσεων στη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο. Σε κίνδυνο τίθεται, όμως, και η δυνατότητα πρόσβασης των Αμερικανών στην πίστωση. Εάν ξένες κυβερνήσεις και εταιρείες αποφασίσουν τη ρευστοποίηση τοποθετήσεων στα εν λόγω χρεόγραφα τότε θα είναι δυσκολότερη η πρόσβαση των επιχειρήσεων, της αγοράς στέγης και των νοικοκυριών σε δάνεια.

Ετσι εξηγούνται, εξάλλου, οι πιέσεις που ασκεί ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Χέντρι Πόλσον, στο Κογκρέσο για την άμεση έγκριση νομοσχεδίου, με στόχο την απεριόριστη ελευθερία διοχέτευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων στα ταμεία των Fannie και Freddie. Αυτό το αίτημα «λευκής επιταγής» αποτελεί επίμαχο θέμα στους κύκλους του Κογκρέσου, αλλά ο κ. Πόλσον ελπίζει πως το νομοσχέδιο θα περάσει από το φόβο πως η κατάσταση θα επιδεινωθεί πολύ περισσότερο εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα. Η συνολική έκθεση των ξένων επενδυτών στα ομόλογα των Fannie και Freddie καθιστά αμελητέες τις συνέπειες που έχουν προκληθεί μέχρι σήμερα από την κατάρρευση της αγοράς των στεγαστικών δανείων μειωμένης εξασφάλισης (subprime loans).

Στην Ασία, θεσμικοί ή μη επενδυτές έχουν επενδύσει 800 δισ. δολάρια στα εν λόγω χρεόγραφα και στην Ευρώπη 175 δισ. Ανάλογες εκτιμήσεις έχουν διατυπωθεί για τους επενδυτές της Μέσης Ανατολής. Μέχρι σήμερα, η ανησυχία των επενδυτών είναι περιορισμένη, αλλά το ζήτημα αξιοπιστίας που τίθεται πλέον δεν αφορά τιτλοποιημένα subprime στεγαστικά δάνεια, αλλά δάνεια που έχουν δοθεί με υψηλά κριτήρια. Αξιοσημείωτο είναι, πάντως, ότι οι τιμές των χρεογράφων των Fannie και Freddie δεν έχουν σημειώσει μεγάλες μεταβολές από τα τέλη του περυσινού έτους, ενώ έχουν βυθιστεί οι τιμές των μετοχών τους.

Ο κ. Πόλσον υποστηρίζει πως το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα παραμένει υγιές, παρά την πρόσφατη χρεοκοπία της IndyMac. Ο ίδιος τονίζει πως μόνον πέντε τράπεζες κατέρρευσαν από τις αρχές του έτους συγκριτικά με τις 250 που έβαλαν λουκέτο κατά τη δεκαετή κρίση του κλάδου που ξέσπασε το 1982. Ξεκαθαρίζοντας τις προτεραιότητές του στον Τύπο, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών δήλωσε πρόσφατα πως «η σταθερότητα των αγορών» είναι στην κορυφή της λίστας του.

Ερωτήματα για τον ρόλο κρατικών φορέων πριν και μετά το ξέσπασμα της πιστωτικής κρίσης διατυπώνονται σε δημοσίευμα της «The Wall Street Journal». Αναφέρεται μεταξύ άλλων στην προ επταετίας κατάσχεση της Superior Bank FSB από την Federal Deposit Insurance Corp. (FDI), δηλαδή το αμερικανικό σύστημα ασφάλισης καταθέσεων. H FDI αποφάσισε τη συνέχιση των λειτουργιών της Superior στην αγορά των στεγαστικών subprime δανείων. Μέχρι σήμερα έχουν κατασχεθεί οι κατοικίες εκατοντάδων δανειοληπτών της Superior, ενώ είχαν χορηγηθεί πιστώσεις με αρχικό επιτόκιο έως και 12%. Με το νομοσχέδιο για τη κρατική στήριξη των Fannie Mae και Freddie Mac να βρίσκεται σε εκκρεμότητα, ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου θα έχει, σαφώς, κληρονομήσει από την παρούσα κυβέρνηση τη χειρότερη κρίση ακινήτων της τελευταίας 25ετίας, μια κρίση αξιοπιστίας στο τραπεζικό σύστημα, και ένα εξασθενημένο δολάριο.